Als je zoekt naar “robot in de zorg voorbeelden”, wil je meestal geen abstract verhaal, maar concrete toepassingen: wat doen zorgrobots vandaag al, wat werkt goed, en waar zitten de grenzen? In dit artikel zetten we de belangrijkste use cases op een rij — gesorteerd op situatie (ziekenhuis, verpleeghuis, thuiszorg) — inclusief voordelen, randvoorwaarden en valkuilen.
Wil je eerst de definitie en soorten zorgrobots? Lees Zorgrobot. Voor het grote overzicht van robots: Robots gids.
Logistiek en transport (de meest bewezen toepassingen)
Voorbeeld: materialen rondbrengen in het ziekenhuis
Robots kunnen:
- medicatie, labmateriaal, linnen of instrumenten vervoeren,
- vaste routes rijden,
- en leveringen plannen op rustige momenten.
Waarom dit werkt
- taken zijn herhaalbaar,
- routes zijn relatief voorspelbaar,
- en de robot levert directe tijdwinst (minder loopwerk).
Randvoorwaarden
- duidelijke routes en toegangsregels,
- integratie met liften/deuren (waar nodig),
- procedures voor “wat als iemand de weg blokkeert”.
Gerelateerd aan logistiek in andere sectoren: Robot in magazijn & logistiek.
Telepresence (op afstand aanwezig zijn)
Voorbeeld: arts of specialist op afstand “meelopen”
Telepresence robots met scherm/camera kunnen:
- consulten op afstand ondersteunen,
- rondes in afdelingen mogelijk maken,
- contact met familie vergemakkelijken (bij isolatie of beperkte mobiliteit).
Waarom dit werkt
- het verlaagt drempels voor overleg,
- helpt bij tijdsdruk en bereikbaarheid,
- en is vooral nuttig bij beperkte fysieke toegang.
Valkuilen
- privacy (wie kijkt mee, wat wordt opgenomen?),
- acceptatie door patiënten en personeel,
- netwerkbetrouwbaarheid.
Voor ethische en privacyvragen: Ethiek van robots.
Monitoring en veiligheid (met duidelijke grenzen)
Voorbeeld: vallen detecteren en alerting
Robots of robot-achtige systemen kunnen helpen bij:
- detecteren van afwijkingen (bijv. val, lang niet bewegen),
- herinneringen (bijv. drinken),
- of alarmen naar zorgpersoneel.
Waarom dit werkt
- kan veiligheid verhogen,
- kan nachtelijke rondes ondersteunen,
- en geeft sneller signalen bij incidenten.
Belangrijke randvoorwaarden
- transparantie: wat meet het systeem wel/niet?
- duidelijke afspraken over data en opslag,
- voorkomen van “valse alarmen” die teams overbelasten.
Voor thuiscontext en privacy: Robot in huis: veiligheid & privacy.
Revalidatie en therapie (oefenen met feedback)
Voorbeeld: motorische revalidatie (arm/been)
Revalidatierobots kunnen:
- beweging begeleiden met gecontroleerde weerstand,
- herhaling en consistentie verhogen,
- progressie meetbaar maken (data/feedback).
Waarom dit werkt
- revalidatie draait om herhaling,
- robots kunnen consequent “bijsturen”,
- en therapie kan beter meetbaar worden.
Valkuilen
- juiste afstelling per patiënt,
- comfort en motivatie,
- en de rol van de therapeut blijft essentieel.
Sociale ondersteuning (vooral in verpleeghuizen)
Voorbeeld: dagstructuur, gezelschap en cognitieve stimulatie
Sociale zorgrobots kunnen:
- gesprekjes voeren (beperkt, afhankelijk van systeem),
- eenvoudige activiteiten begeleiden (spel, muziek, quiz),
- reminders geven (dagplanning),
- helpen tegen eenzaamheid (als aanvulling, niet als vervanging).
Waarom dit soms werkt
- kan routine ondersteunen,
- kan drempel verlagen voor activiteit,
- kan sommige cliënten activeren.
De grote uitdaging: acceptatie
Succes hangt sterk af van:
- hoe “menselijk” de robot overkomt,
- of het personeel de robot goed inzet,
- en of cliënten het prettig vinden.
Meer hierover:
Medicatieprocessen (ondersteunend, niet “autonoom voorschrijven”)
Voorbeeld: medicatie logistiek en reminders
Robots kunnen helpen met:
- distributie/transport van medicatie binnen instellingen,
- reminders voor inname (bij cliënten thuis of in zorginstelling),
- ondersteuning van protocollen (checklists).
Let op Robots beslissen niet “zelf” over medicatie. Het gaat om ondersteuning van processen, niet om medische besluitvorming.
Schoonmaak en hygiëne (facility support)
Voorbeeld: vloerreiniging in grote gebouwen
In sommige zorginstellingen zie je robots die:
- grote oppervlakken reinigen,
- op vaste tijden rijden,
- en personeel ontlasten.
Waarom dit kan werken
- duidelijke routes en taken,
- herhaling,
- meetbare output.
(Thuis-variant hiervan: Robotstofzuiger.)
Robots in de zorg: wat werkt wél en wat werkt vaak niet?
Werkt meestal goed (kansrijk)
- transport/logistiek in gebouwen,
- telepresence,
- gestructureerde revalidatie-ondersteuning,
- facility-taken (schoonmaak) met vaste routes.
Is vaak lastig (meer risico op teleurstelling)
- volledig autonome “zorgverlening” in onvoorspelbare situaties,
- complexe handelingen in rommelige omgevingen,
- sociale interactie zonder goede begeleiding/implementatie.
Implementatie: checklist voor succesvolle inzet
Start met een heldere use case
Geen “robot voor de innovatie”, maar een meetbaar probleem:
- loopkilometers verminderen,
- wachttijd verkorten,
- veiligheid verhogen,
- therapie-intensiteit vergroten.
Betrek zorgprofessionals vanaf het begin
Adoptie hangt af van:
- gebruiksgemak,
- training,
- en passendheid in de workflow.
Maak privacy en ethiek expliciet
- dataminimalisatie,
- duidelijke toestemming,
- communicatie naar patiënten/familie.
Lees: Ethiek van robots.
Ontwerp veiligheid en interactie
Robots bewegen dichtbij mensen. Let op:
- voorspelbare beweging,
- duidelijke signalen,
- veilige stops.
Lees: Mens–robot interactie.
FAQ: Robot in de zorg – voorbeelden
Wat is het meest voorkomende voorbeeld van robots in de zorg?
Logistieke robots voor transport van materialen en telepresence robots voor overleg op afstand.
Kunnen robots verpleegkundigen vervangen?
Meestal niet. Robots ondersteunen vooral met routinetaken en logistiek.
Wat zijn de grootste risico’s van zorgrobots?
Privacy, acceptatie, workflow-problemen en onrealistische verwachtingen. Zie Zorgrobot en Ethiek van robots.
Welke zorg-robottoepassing is het meest “bewezen”?
Transport/logistiek binnen gebouwen en gestructureerde revalidatie-ondersteuning.
Lees verder (logische vervolgstappen)
- Definitie en soorten: Zorgrobot
- Sociale ondersteuning: Sociale robots
- Interactie & acceptatie: Mens–robot interactie
- Ethiek & privacy: Ethiek van robots
- Overzicht: Robots gids
