Veel mensen gebruiken “robot” en “AI” alsof het hetzelfde is. Logisch: je ziet robots die praten, gezichten herkennen of zelfstandig rondrijden — en dat voelt als AI. Maar technisch gezien zijn robot en AI twee verschillende dingen. In dit artikel leg ik het verschil helder uit, met praktische voorbeelden en een simpel model waarmee je meteen ziet wat iets is (robot, AI, allebei of geen van beide).
Wil je het complete overzicht van robots (soorten, onderdelen, toepassingen, veiligheid)? Bekijk de Robots gids.
Kort en duidelijk: robot ≠ AI
- Een robot is een fysieke machine die acties kan uitvoeren in de echte wereld (bewegen, grijpen, rijden, schoonmaken).
- AI (kunstmatige intelligentie) is software die patronen herkent, voorspellingen doet of beslissingen ondersteunt (bijv. beeldherkenning, spraak, aanbevelingen).
Een robot kan dus bestaan zonder AI, en AI kan bestaan zonder robot. Voor de basisdefinitie van robot: Wat is een robot?.
Het 2×2-model: 4 situaties die alles uitleggen
Stel jezelf twee vragen:
- Is er een fysiek systeem dat iets kan doen in de echte wereld? → robot
- Gebruikt het systeem AI om te “herkennen/leren/beslissen”? → AI
Dan krijg je 4 vakken:
AI zonder robot
Voorbeelden
- Chatbots en tekstassistenten
- Aanbevelingssystemen (webshops/streaming)
- Spamfilters, vertaalsoftware
Er is AI, maar geen “lichaam” dat fysiek handelt.
Robot zonder AI
Voorbeelden
- Klassieke industriële robot die vaste trajecten herhaalt
- Eenvoudige pick-and-place met vaste posities
- Sommige eenvoudige schoonmaakrobots met basisregels
De robot volgt regels en sensoren, maar “leert” of “begrijpt” niet zoals AI. Lees meer over industriële robots: Industriële robots en over robotarmen: Robotarm.
Robot mét AI
Voorbeelden
- Een robot die objecten herkent met vision
- Een service robot die spraak begrijpt en gedrag aanpast
- Een robot die navigatie slimmer maakt met AI-onderdelen
Je ziet dit vaak bij service robots en sociale robots:
Geen robot en geen AI
Voorbeelden
- Een simpele machine met een vaste functie (bijv. een klassieke timer)
- Apparaten die alleen “aan/uit” doen zonder autonomie
Wat doet AI precies in robots? (waar het wél waarde toevoegt)
AI wordt vaak ingezet op plekken waar klassieke regels tekortschieten: in rommelige, veranderlijke omgevingen. De belangrijkste AI-rollen in robotica zijn:
Perceptie: “wat zie ik?”
- Objecten herkennen (doos, mens, pallet)
- Afstanden inschatten (met camera/diepte)
- Kwaliteitsinspectie (defecten detecteren)
Interactie: “wat bedoelt de gebruiker?”
- Spraakherkenning en intentie
- Sociaal gedrag (bijv. begeleiding, uitleg, feedback)
Meer hierover: Sociale robots Ethiek van robots (belangrijk bij data en interactie)
Planning: “wat is de beste volgende stap?”
- Complexere routeplanning in dynamische omgevingen
- Taakplanning als er veel variatie is
Voor mobiele robots in echte omgevingen: Robot in magazijn & logistiek Bezorgrobot
Wat maakt een robot robot? (de rol van sensoren en actuatoren)
Zonder “lichaam” kan AI niets oppakken, schoonmaken of verplaatsen. Een robot heeft daarom vrijwel altijd:
- sensoren (zien/voelen/meten)
- actuatoren (bewegen/grijpen)
- besturing/control (precies en veilig bewegen)
- software (taken uitvoeren)
Een toegankelijke uitleg: Robot-onderdelen: sensoren en actuatoren.
Waarom robot ≠ AI belangrijk is (voor verwachtingen en veiligheid)
Verwachtingen: AI is niet “magie”
AI kan heel goed zijn in herkenning, maar kan ook fouten maken. Een robot in de fysieke wereld moet daarom altijd:
- veilig kunnen stoppen,
- foutscenario’s afhandelen,
- en voorspelbaar gedrag tonen.
Veiligheid: fysieke kracht + autonomie
Een fout in een app is vervelend. Een fout in een robot kan schade veroorzaken. Daarom is veiligheid in robotica een kernonderdeel. Lees: Robotveiligheid in de industrie.
Privacy en ethiek: data in echte omgevingen
Robots gebruiken vaker camera’s, microfoons en cloud-apps. Dan spelen vragen zoals:
- Welke data wordt verzameld?
- Waar wordt het opgeslagen?
- Wie is verantwoordelijk?
Lees: Ethiek van robots Voor thuis: Robot in huis: veiligheid & privacy
Veelgemaakte misverstanden
“Een slimme chatbot is een robot”
Nee: het is AI, maar zonder fysiek handelen is het geen robot.
“Elke robot gebruikt AI”
Nee: veel industriële robots en automatisering werken prima met regels en klassieke control.
“Humanoid robots zijn per definitie AI-robots”
Niet per se. Humanoid gaat vooral over vorm (mensachtig). AI kan helpen, maar is geen vereiste. Lees: Humanoid robot.
“AI maakt robots automatisch veilig”
Integendeel: AI kan complexiteit toevoegen. Veiligheid blijft afhankelijk van ontwerp, testen en failsafes.
FAQ: Robot vs AI
Wat is het grootste verschil tussen robot en AI?
Robot = fysiek handelen. AI = intelligente software.
Kan een robot bestaan zonder AI?
Ja. Veel robots volgen vaste regels en zijn al decennia succesvol.
Kan AI bestaan zonder robot?
Ja. Chatbots, vertaalsoftware en aanbevelingssystemen zijn AI zonder robot.
Waarom praten mensen dan over ‘AI-robots’?
Omdat AI tegenwoordig vaak wordt toegevoegd aan robots voor perceptie, interactie of planning, vooral bij service robots.
Lees verder (logische vervolgstappen)
- Grote overzichtsgids: Robots gids
- Basisdefinitie: Wat is een robot?
- Overzicht categorieën: Soorten robots
- Onderdelen: Robot-onderdelen: sensoren en actuatoren
- Safety: Robotveiligheid in de industrie
