Robotica is overal: van robotarmen in fabrieken tot bezorgrobots op straat en robotstofzuigers in huis. Maar robotica is meer dan “robots bouwen”. Het is een vakgebied waarin mechanica, elektronica en software samenkomen om machines te maken die kunnen waarnemen, beslissen en handelen. In dit artikel krijg je een helder antwoord op de vraag “robotica, wat is dat?” — inclusief de belangrijkste onderdelen, subdomeinen, toepassingen en trends.
Wil je eerst het grote overzicht (soorten robots, toepassingen, veiligheid en toekomst)? Bekijk de Robots gids.
Wat is robotica? (betekenis in gewone taal)
Robotica is het vakgebied dat zich bezighoudt met het ontwerpen, bouwen, programmeren en veilig inzetten van robots. Het doel is robots te maken die taken uitvoeren in de fysieke wereld — vaak (deels) autonoom — en die daarbij betrouwbaar, efficiënt en veilig zijn.
Robotica gaat dus niet alleen over hardware (armen, wielen), maar ook over:
- hoe robots informatie verzamelen (sensoren),
- hoe robots beslissingen nemen (control en software),
- hoe robots bewegen (actuatoren),
- en hoe robots met mensen en systemen samenwerken (veiligheid, integratie, HRI).
Robotica vs robot: wat is het verschil?
- Een robot is het eindproduct: een machine die fysieke acties uitvoert. Lees: Wat is een robot?
- Robotica is het vakgebied (de technologie en kennis) waarmee je robots maakt en inzet.
Een handige vergelijking:
- Robot = auto
- Robotica = autotechniek (motoren, elektronica, software, veiligheid, productie)
De “bouwstenen” van robotica
Robotica bestaat grofweg uit vier lagen die in bijna elk robotsysteem terugkomen.
Mechanica: lichaam, beweging en krachten
Mechanica bepaalt:
- hoe stabiel een robot is,
- hoe nauwkeurig hij kan bewegen,
- welke belasting hij aankan (payload),
- en hoe duurzaam het systeem is (slijtage, onderhoud).
Elektronica: energie, motorsturing en sensoren
Elektronica maakt het mogelijk om:
- motoren nauwkeurig aan te sturen,
- sensoren uit te lezen,
- batterijen/voeding te beheren,
- en veiligheidscircuits (noodstop, detectie) te implementeren.
Control & regeltechniek: de “besturing”
Dit is de kern van nauwkeurigheid en veiligheid:
- feedback loops (meten → corrigeren),
- stabiliteit (bijv. bij balans of snelle bewegingen),
- en foutafhandeling (wat als sensor faalt?).
Software: perceptie, planning en integratie
Software zorgt ervoor dat robots taken kunnen uitvoeren, zoals:
- navigeren door een ruimte,
- objecten herkennen,
- routes plannen,
- en samenwerken met andere systemen (bijv. magazijnsoftware of productielijnen).
Wil je dit uitgelegd vanuit het perspectief van robot-onderdelen (sensoren, actuatoren, controller)? Lees Robot-onderdelen: sensoren en actuatoren.
Belangrijke subdomeinen binnen robotica
Robotica is breed. Hieronder staan de belangrijkste deelgebieden die je vaak terugziet in moderne robotsystemen.
Perceptie (waarnemen)
Hoe “ziet” of “voelt” een robot de wereld?
- camera’s en computer vision,
- lidar en mapping,
- kracht/torque sensing,
- sensorfusie (meerdere sensoren combineren).
Planning en navigatie
Hoe komt een robot van A naar B zonder botsingen?
- routeplanning,
- obstacle avoidance,
- taakplanning (“welke stap eerst?”).
Manipulatie (grijpen en hanteren)
Hoe pakt een robot een object vast zonder het te laten vallen of te beschadigen?
- grippers en tooling,
- force control,
- pick-and-place strategieën.
Mens–robot interactie (HRI)
Hoe werken robots veilig en prettig samen met mensen?
- voorspelbaar gedrag,
- duidelijke signalen (“ik ga draaien/stoppen”),
- acceptatie en vertrouwen.
Lees meer: Mens–robot interactie.
Veiligheid en compliance
Robots zijn krachtig en kunnen gevaarlijk zijn als ze fout gaan. Veiligheid is daarom een kernonderdeel van robotica, zeker in industriële omgevingen. Lees verder: Robotveiligheid in de industrie.
Ethiek en privacy
Steeds meer robots gebruiken camera’s, microfoons, cloudservices of AI. Daardoor worden ethiek en privacy belangrijker. Lees: Ethiek van robots en voor consumenten specifiek Robot in huis: veiligheid & privacy.
Waar wordt robotica gebruikt? (toepassingen)
Robotica is de “motor” achter verschillende soorten robots. Een paar grote domeinen:
Industrie en productie
- assemblage, lassen, verpakken, palletiseren Verdiep je in Industriële robots en Robotarm.
Automatisering in fabrieken en magazijnen
Robotica gaat hier niet alleen om de robot zelf, maar om het hele systeem: processen, integratie en ROI. Lees: Automatisering met robots en Robot in magazijn & logistiek.
Zorg en ziekenhuizen
Zorgrobotica richt zich op ondersteuning: transport, monitoring, revalidatie, en soms sociale interactie. Lees: Zorgrobot en Robot in de zorg: voorbeelden.
Onderwijs
Robotica in het onderwijs draait om STEM, probleemoplossing en programmeren, vaak met educatieve robots. Lees: Robot in onderwijs.
Dienstverlening en horeca
Robots kunnen helpen bij repetitieve taken zoals bezorgen van borden, opruimen of begeleiden van gasten. Lees: Robot in horeca.
Thuis (consumer robots)
Robotstofzuigers en robotmaaiers zijn de bekendste “robotica in het klein”: navigatie, mapping, obstakeldetectie.
Bekijk: Robotstofzuiger en Robotstofzuiger kiezen en Robotmaaier en Robotmaaier kiezen
Heeft robotica altijd AI nodig?
Nee. Robotica bestond al lang voordat moderne AI populair werd. Veel robots werken met:
- vaste regels,
- sensordrempels,
- klassieke regeltechniek,
- en voorspelbare trajectplanning.
AI kan robotica versterken, vooral bij:
- beeldherkenning (objecten/people),
- spraak en interactie,
- adaptieve planning in variabele omgevingen.
Maar AI brengt ook uitdagingen mee: betrouwbaarheid, uitlegbaarheid, bias en veiligheid. Wil je dit scherp uitgelegd? Lees Robot vs AI.
Hoe begin je met robotica? (praktisch instapmodel)
Robotica leren kan op verschillende manieren. Een slimme start is kiezen welk “pad” bij je past:
Industriële robotica (productie)
Focus op veiligheid, integratie, tooling, vaak ook PLC/industriële systemen. Handig: Industriële robots en Automatisering met robots.
Mobiele robots (logistiek/service)
Focus op navigatie, sensoren, mapping, obstakelvermijding. Verdiep je in Robot in magazijn & logistiek en Bezorgrobot.
Programmeren en prototyping
Begin met basisconcepten: sensoren uitlezen, actuatoren aansturen, simpele autonomie. Start hier: Robot programmeren beginnen.
Trends in robotica (wat verandert de komende jaren?)
Een paar ontwikkelingen die je nu al ziet in de markt:
Meer flexibele automatisering
Bedrijven willen sneller kunnen wisselen van product en proces. Cobots en modulaire robotcellen passen goed bij die behoefte. Lees: Cobot.
Snellere groei buiten de fabriek
Zorg, logistiek en dienstverlening groeien door personeelstekorten en de vraag naar efficiëntie. Zie: Zorgrobot en Robot in magazijn & logistiek.
Meer aandacht voor veiligheid, ethiek en privacy
Robots komen dichter bij mensen en verzamelen vaker data. Daardoor worden HRI, privacy en ethische richtlijnen belangrijker. Lees: Mens–robot interactie en Ethiek van robots.
FAQ: Robotica – wat is dat?
Wat betekent robotica?
Robotica is het vakgebied dat robots ontwerpt, bouwt, programmeert en veilig inzet.
Is robotica hetzelfde als AI?
Nee. AI is een set technieken voor “intelligente” software. Robotica is breder en bevat ook mechanica, elektronica en besturing. Zie Robot vs AI.
Waar wordt robotica het meest gebruikt?
In industrie en logistiek, maar steeds meer ook in zorg, onderwijs, horeca en thuis.
Kan ik robotica leren zonder technische achtergrond?
Je kunt beginnen met basisprincipes (sensoren, eenvoudige programmering) en stap voor stap opbouwen. Start met Robot programmeren beginnen.
Lees verder (aanbevolen vervolg)
- Basisdefinitie: Wat is een robot?
- Overzicht categorieën: Soorten robots
- Onderdelen uitgelegd: Robot-onderdelen: sensoren en actuatoren
- Grote gids: Robots gids
